ในยุคที่กล้องอัจฉริยะสามารถติดตามการเดินทางของรถยนต์ได้แทบทุกที่ ความกังวลเรื่องความเป็นส่วนตัวของผู้ขับขี่กำลังเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง
ล่าสุด เว็บไซต์ชื่อ DeFlock กำลังได้รับความสนใจในสหรัฐอเมริกา หลังเปิดให้บริการฟรีสำหรับผู้ที่ต้องการหลีกเลี่ยงเส้นทางที่มีกล้องอ่านป้ายทะเบียนอัตโนมัติ หรือ ALPR (Automatic License Plate Reader) ติดตั้งอยู่จำนวนมาก
ALPR คืออะไร?
ALPR เป็นระบบกล้องอัจฉริยะที่สามารถอ่านและบันทึกข้อมูลป้ายทะเบียนรถยนต์ได้แบบอัตโนมัติ พร้อมเก็บข้อมูลเวลา ตำแหน่ง และรายละเอียดของรถที่วิ่งผ่าน
ปัจจุบันมีหน่วยงานบังคับใช้กฎหมายในสหรัฐฯ มากกว่า 5,000 แห่งที่ใช้งานระบบดังกล่าว และมีการบันทึกข้อมูลการเดินทางของรถยนต์หลายพันล้านรายการต่อเดือน
ผู้สนับสนุนมองว่าเทคโนโลยีนี้ช่วยติดตามรถที่ถูกขโมย ค้นหาผู้สูญหาย และช่วยในการสืบสวนคดีอาชญากรรมได้อย่างมีประสิทธิภาพ แต่ฝ่ายที่กังวลด้านความเป็นส่วนตัวมองว่าระบบดังกล่าวอาจกลายเป็นเครื่องมือเฝ้าระวังประชาชนในวงกว้างได้เช่นกัน
DeFlock ทำงานอย่างไร?
DeFlock ทำงานคล้าย Google Maps หรือแอปนำทางทั่วไป โดยผู้ใช้เพียงระบุจุดเริ่มต้นและปลายทาง ระบบจะคำนวณเส้นทางพร้อมแสดงตำแหน่งกล้อง ALPR ที่ทราบข้อมูล
อ่านเพิ่มเติม
ผู้ใช้สามารถกำหนดระดับการหลีกเลี่ยงกล้องได้ ตั้งแต่ระยะห่างประมาณ 15 เมตร ไปจนถึงกว่า 150 เมตร จากนั้นระบบจะเสนอเส้นทางทางเลือกที่ลดโอกาสผ่านกล้องเหล่านี้ พร้อมเปรียบเทียบระยะทางและเวลาที่เพิ่มขึ้นให้เห็นอย่างชัดเจน
ตัวอย่างที่มีการทดสอบพบว่า เส้นทางปกติระยะทาง 1.4 ไมล์อาจผ่านกล้อง ALPR ถึง 8 จุด ขณะที่เส้นทางทางเลือกมีระยะทางเพิ่มเป็น 3.5 ไมล์ แต่สามารถหลีกเลี่ยงกล้องทั้งหมดได้
ความกังวลไม่ได้หยุดแค่ป้ายทะเบียน
ประเด็นที่ทำให้หลายคนเริ่มจับตามองมากขึ้น คือรายงานเกี่ยวกับเทคโนโลยีใหม่ที่อาจเชื่อมโยงข้อมูลป้ายทะเบียนเข้ากับอุปกรณ์ไร้สายส่วนตัว เช่น สมาร์ตโฟน หูฟังไร้สาย และสมาร์ตวอทช์ เพื่อระบุตัวบุคคลที่อยู่ในรถได้แม่นยำยิ่งขึ้น
เทคโนโลยีดังกล่าวถูกวิจารณ์จากองค์กรด้านสิทธิความเป็นส่วนตัวว่าอาจขยายขอบเขตการติดตามข้อมูลส่วนบุคคลไปไกลกว่าที่ประชาชนจำนวนมากคาดคิดไว้
ประเด็นด้านความเป็นส่วนตัวกำลังร้อนแรงขึ้น
องค์กรด้านสิทธิพลเมืองหลายแห่ง เช่น Electronic Frontier Foundation (EFF) ออกมาเตือนว่าระบบ ALPR อาจถูกนำไปใช้ในลักษณะของการเฝ้าระวังประชาชนในวงกว้าง และมีความเสี่ยงต่อการนำข้อมูลไปใช้ผิดวัตถุประสงค์ หากขาดการกำกับดูแลที่เหมาะสม
ก่อนหน้านี้ยังมีรายงานกรณีเจ้าหน้าที่บางรายถูกกล่าวหาว่าใช้ข้อมูลจากระบบติดตามรถยนต์เพื่อวัตถุประสงค์ส่วนตัว ทำให้เกิดคำถามเกี่ยวกับการเข้าถึงและการจัดเก็บข้อมูลในระยะยาว
สรุป
DeFlock ไม่ได้ถูกสร้างขึ้นเพื่อหลบเลี่ยงกฎหมาย แต่เป็นเครื่องมือที่สะท้อนให้เห็นว่าประเด็นเรื่องความเป็นส่วนตัวบนท้องถนนกำลังได้รับความสนใจมากขึ้น
ในขณะที่เทคโนโลยีติดตามยานพาหนะมีความสามารถสูงขึ้นเรื่อย ๆ ผู้ใช้งานจำนวนไม่น้อยก็เริ่มมองหาเครื่องมือที่ช่วยให้พวกเขาควบคุมข้อมูลการเดินทางของตัวเองได้มากขึ้นเช่นกัน
