ในช่วงที่อุตสาหกรรมยานยนต์ทั่วโลกเผชิญวิกฤติชิปขาดแคลน โรงงานหลายแห่งต้องหยุดสายการผลิตชั่วคราว ขณะที่ผู้ผลิตรถยนต์จำนวนมากส่งมอบรถได้ล่าช้า แต่ Tesla กลับเป็นหนึ่งในไม่กี่บริษัทที่ยังสามารถเพิ่มกำลังการผลิตและส่งมอบรถยนต์ได้อย่างต่อเนื่อง
หลายคนอาจคิดว่า Tesla มีซัพพลายชิปมากกว่าคู่แข่ง แต่ความจริงแล้วเหตุผลสำคัญอยู่ที่แนวทางการออกแบบซอฟต์แวร์และการบริหารซัพพลายเชนที่แตกต่างจากผู้ผลิตรถยนต์แบบดั้งเดิมอย่างสิ้นเชิง
Tesla เขียนซอฟต์แวร์เอง จึงเปลี่ยนชิปได้เร็วกว่า
หนึ่งในจุดแข็งสำคัญของ Tesla คือการพัฒนาซอฟต์แวร์ภายในบริษัทเอง
เมื่อชิปบางรุ่นขาดตลาด วิศวกรของ Tesla สามารถแก้ไขเฟิร์มแวร์และซอฟต์แวร์ให้รองรับชิปจากผู้ผลิตรายอื่นได้อย่างรวดเร็ว ทำให้บริษัทสามารถเปลี่ยนไปใช้ชิปทางเลือกได้โดยไม่ต้องรอซัพพลายเดิมกลับมาเหมือนผู้ผลิตรถยนต์ส่วนใหญ่
ในขณะที่ค่ายรถยนต์ดั้งเดิมจำนวนมากพึ่งพาซัพพลายเออร์ภายนอกทั้งฮาร์ดแวร์และซอฟต์แวร์ Tesla มีความยืดหยุ่นในการปรับเปลี่ยนระบบได้มากกว่าอย่างเห็นได้ชัด
ไม่ยกเลิกคำสั่งซื้อชิปช่วงโควิด
อีกหนึ่งปัจจัยสำคัญคือการตัดสินใจในช่วงเริ่มต้นของการระบาด COVID-19
อ่านเพิ่มเติม
ผู้ผลิตรถยนต์หลายรายคาดว่ายอดขายจะลดลง จึงลดหรือยกเลิกคำสั่งซื้อชิป ส่งผลให้ผู้ผลิตเซมิคอนดักเตอร์นำกำลังการผลิตไปให้ตลาดอื่น เช่น คอมพิวเตอร์และอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์
แต่ Tesla ยังคงรักษาคำสั่งซื้อเอาไว้ ทำให้ได้รับผลกระทบน้อยกว่าคู่แข่งเมื่อความต้องการรถยนต์กลับมาฟื้นตัวอย่างรวดเร็ว
ความสัมพันธ์โดยตรงกับผู้ผลิตชิป
Tesla ยังมีแนวทางทำงานใกล้ชิดกับผู้ผลิตชิปมากกว่าผู้ผลิตรถยนต์ทั่วไป
มีรายงานว่า Tesla ถึงขั้นพิจารณาชำระเงินล่วงหน้าเพื่อรับประกันการจัดส่งชิป และพยายามสร้างความสัมพันธ์โดยตรงกับซัพพลายเออร์รายสำคัญ แทนที่จะพึ่งพาห่วงโซ่อุปทานหลายชั้นแบบเดิม
แนวทางนี้ช่วยให้บริษัทสามารถเข้าถึงชิปได้ต่อเนื่องแม้ในช่วงที่อุปสงค์ทั่วโลกสูงกว่ากำลังการผลิตอย่างมาก
กล้าตัดฟีเจอร์บางอย่างเพื่อส่งมอบรถ
ในบางช่วง Tesla เลือกส่งมอบรถยนต์โดยตัดอุปกรณ์บางรายการออกชั่วคราว เช่น พอร์ต USB หรือระบบชาร์จไร้สายบางส่วน ก่อนจะนัดลูกค้าเข้ามาติดตั้งเพิ่มเติมภายหลัง
แม้จะไม่ใช่วิธีที่สมบูรณ์แบบ แต่ช่วยให้สายการผลิตเดินหน้าต่อไปได้และลดผลกระทบจากการขาดแคลนชิ้นส่วนสำคัญ
บทเรียนที่อุตสาหกรรมรถยนต์ได้รับ
วิกฤติชิปครั้งนั้นแสดงให้เห็นว่า Tesla ไม่ได้เป็นเพียงบริษัทผลิตรถยนต์ไฟฟ้า แต่ทำงานคล้ายบริษัทเทคโนโลยีมากกว่า
การควบคุมทั้งฮาร์ดแวร์ ซอฟต์แวร์ และซัพพลายเชน ทำให้ Tesla สามารถตอบสนองต่อปัญหาได้รวดเร็วกว่าผู้เล่นรายอื่นในตลาด และกลายเป็นหนึ่งในผู้ชนะของวิกฤติครั้งนั้น
สรุป
เหตุผลที่ Tesla ผ่านวิกฤติชิปขาดแคลนได้ดีกว่าคู่แข่ง ไม่ได้เกิดจากโชคหรือการมีชิปสำรองจำนวนมาก
แต่เกิดจากการออกแบบระบบแบบบูรณาการ การพัฒนาซอฟต์แวร์เอง ความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับซัพพลายเออร์ และการตัดสินใจเชิงกลยุทธ์ที่รวดเร็วกว่าอุตสาหกรรมรถยนต์แบบดั้งเดิม
และนี่อาจเป็นเหตุผลสำคัญที่ทำให้ Tesla ถูกมองว่าเป็น “บริษัทซอฟต์แวร์ที่บังเอิญผลิตรถยนต์” มากกว่าจะเป็นค่ายรถทั่วไป
